سبک زندگی سالم > آخرین اطلاعات گیاهان > بررسی اثر گل محمدی بر کاهش اضطراب و افسردگی

بررسی اثر گل محمدی بر کاهش اضطراب و افسردگی

بررسی اثر گل محمدی بر کاهش اضطراب و افسردگی

بررسی اثر گل محمدی بر کاهش اضطراب و افسردگی

براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO)، از میان 870 میلیون نفر که در اروپا زندگی می کنند، حدود 100 میلیون از اضطراب و افسردگی رنج می برند. اضطراب از پایبندی به رژیم های غذایی و درمان های پیشنهادی جلوگیری می کند و اثرات منفی بر خود مراقبتی و نتایج درمان دارد. بیماران با حمایت اجتماعی بالاتر و میزان اضطراب کمتر، از سطوح بالاتر خود مراقبتی بهره مند می شوند.

گل محمدی (Rosa damascena mill L. ) گیاه بومی ایرانی است. براساس مطالعات انجام شده، گل محمدی می تواند تشنگی را تسکین دهد، خونریزی مثانه را متوقف کند، آفات را کنترل نماید و میزان هضم را افزایش دهد. همچنین گل محمدی اثرات ضداسپاسم (گرفتگی عضلات)، ضد باکتری و ضدویروس دارد و خونساز است. گل محمدی را می توان برای تقویت اعصاب و درمان اضطراب و افسردگی نیز استفاده کرد.

گل محمدی یکی ازمهم ترین گونه های گل های موجود در خانواده گلسرخیان (رزاسه) است. گل محمدی یک گیاه زینتی است و در کنار اثر خوشبو کننده، چندین خاصیت دارویی از جمله ضدویروس، ضدباکتری، آنتی اکسیدان، ضدسرفه، خواب آور، ضد دیابت و اثر آرامش بخش بر زنجیره نای برای این گیاه گزارش شده است. گل محمدی برای مقاصد دارویی نیز استفاده شده است. محصولات متنوع و ترکیبات جدا شده از گل ها، گلبرگ ها و غلاف دانه (هیپ) این گیاه در مطالعات درون شیشه ای (in vitro ) و درون بدن موجود زنده (in vivo ) مورد مطالعه قرار گرفته اند. عملکردهای دارویی گلسرخیان تا حدودی به فراوانی ترکیبات فنولی آنها نسبت داده می شوند. ترکیبات فنولی طیف وسیعی از فعالیت های دارویی مانند آنتی اکسیدان ها، حبس کننده های رادیکال آزاد، ضدسرطان، ضدالتهاب، ضدجهش زایی و ضد افسردگی دارند. 

چندین مطالعه‌ی داروشناسی بر روی گل محمدی، به منظور ارزیابی اثرات آنها بر سیستم عصبی مرکزی انجام شده است. اثرات این گیاه بر سیستم عصبی مرکزی گسترده هستند. عصاره اتانولی قسمت های هوایی گل دهنده گل محمدی نشان داده است که این گیاه فعالیت آرامبخش بر سیستم عصبی مرکزی در موش ها دارد. برخی از این اثرات ارزیابی شده شامل اثرات خواب آور، ضدتشنج، ضدافسردگی، ضد اضطراب و ضد درد هستند.

در مطالعه ای  عصاره اتانولی قسمت های هوایی گل دهنده گل محمدی به منظور اثر آن بر سیستم عصبی مرکزی با استفاده از مدل های آزمایشی نوروفارموکولوژی در موش ها ارزیابی شد.  

400 میلی گرم از قسمت های هوایی گل دهنده گل محمدی جمع آوری، خشک و به ذرات ریز خرد گردید و با اتانول 95 درصد در دستگاه سوکسله در یک دمای بالا عصاره گیری شد. عصاره با روش تبخیر تحت فشار کاهش یافته در دمای 40 درجه سانتی گراد تغلیظ گردید، تا زمانی که عصاره ای مومی به رنگ مشکی مایل به قرمز (بازده استخراج حدود 6/5 درصد) حاصل شود.  موش های نژاد سوییس از هر دو جنس (25-20 گرم) تحت شرایط آزمایشگاهی استاندارد نگهداری شدند. حیوانات با رژیم غذایی استاندارد و آب (به صورت دلخواه) خوراک دهی شدند. حیوانات به طور تصادفی به چهار گروه متشکل از 5 موش در هر گروه تقسیم شدند. گروه های آزمایش، عصاره های قسمت های هوایی گل دهنده را در دوزهای 250 و 500 میلی گرم بر کیلوگرم دریافت کردند درحالیکه گروه کنترل مثبت با دیازپام (1 میلی گرم بر کیلوگرم، داخل صفاقی) و کنترل با ماده حامل (ماده  Tween 801 درصد در آب) درمان شدند. 30 دقیقه بعد، پنتوباربیتون (40 میلی گرم بر کیلوگرم، داخل صفاقی) بر هر یک از موش ها برای القای خواب تزریق گردید. این عصاره کاهشی وابسته به دوز بر شروع و مدت زمان خواب ناشی از پنتوباربیتون، کاهش فعالیت های لوکوموتور (فعالیت لوکوموتور برای سنجش اینکه آیا سیستم عصبی مرکزی فعالیت روانگردان یا آرامبخش دارد، استفاده می شود) و اکتشافی در آزمون های زمینه باز (Open Field) و کراس هول (Hole Cross) ایجاد کرد. در همان سطوح دوز، عصاره گل محمدی به صورت وابسته به دوز ریتینگ ناشی از استیک اسید (روشی شیمایی مورد استفاده برای القای درد با منشأ محیطی در موش ها، از طریق تزریق مواد محرک مانند فنیل کوینون، استیک اسید) را در موش ها مهار کرد.  

سرانجام نتایج کلی حاصل از این مطالعه فعالیت آرامبخشِ قسمت های هوایی گل دهنده گل محمدی بر سیستم عصبی مرکزی را در مدل های حیوانی نشان داد. در میان عصاره ها، عصاره در غلظت 500 میلی گرم بر کیلوگرم فعالیت آرامبخش بیشتری را نسبت به دوز 250 میلی گرم بر کیلوگرم نشان داد. مکانیسم اثر آرامبخش در این مرحله به طور واضح شناخته شده نیست، اما می توان فرض را بر این گذاشت که این دارو اثر آرامبخش بر سیستم عصبی مرکزی را از طریق مداخله با عملکرد کورتکس (قشر خاکستری مغز) اعمال می کند.

در مطالعه ای انجام شده در سال 2016، اثرات شبه ضدافسردگی گل محمدی با استفاده از آزمایش شنای اجباری (FST) ارزیابی گردید. آزمایش شنای اجباری یک آزمایش معمول برای ایجاد استرس است.

این آزمایش با 24 موش آلبینو سالم در دو جنس نر و ماده و با وزن حدود 30-25 گرم انجام گردید. آن ها با محیطشان به مدت یک هفته و پیش از شروع آزمایش خو گرفتند. دو دوز از عصاره آبی گل محمدی ( 20 و 40 میلی گرم بر کیلوگرم) به صورت داخل صفاقی تزریق شدند. پس از 30 دقیقه از تزریق، مدت زمان بی حرکتی و شنا اندازه گیری شدند و با گروه کنترل (کنترل منفی) و گروه بی حرکت (کنترل مثبت) مقایسه شد. در این مطالعه گل محمدی در دوزهای 20 و 40 (میلی گرم بر کیلوگرم) مدت زمان بی حرکتی را در مقایسه با گروه کنترل، نسبت به استاندارد، کاهش داد؛ و در نتیجه اثبات می شود که گل محمدی فعالیت ضدافسردگی دارد. دوز 40 (میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن)، فعالیت ضدافسردگی تقریبا مشابه با داروی استاندارد ایمی پرامین (در غلظت 10 میلی گرم بر کیلوگرم) نشان داد.

در نتیجه، آزمون شنای اجباری نشان داد که گل محمدی زمان بی حرکتی را در موش ها به میزان زیادی کاهش می دهد. نتایج پیشنهاد می دهند که گل محمدی فعالیت ضد افسردگی وابسته به دوز در مقایسه با داروی ایمی پرامین دارد.

علاوه بر درمان های دارویی ضداضطرابی، چندین روش دیگر برای درمان اضطراب شامل درمان روانشناختی و درمان های طب مکمل وجود دارد. طب مکمل و طب گیاهی در دنیا توسعه پیدا کرده اند و این درمان های جدید جایگاه و ارزش ویژه ای بدست آورده اند. آروماتراپی نوعی درمان مکمل است که در آن از روغن فرار گیاهان برای ارتقاء سطح سلامت جسمی، فکری-روحی و فیزیولوژیکی استفاده می شود. مطالعات انجام شده اثرات ضد اضطراب کارآمد روش آروماتراپی را که با عوارض جانبی همراه نیست را اثبات می کنند. مشاهده شده است که شمار زیادی از گیاهان شامل روغن چای، بابونه، بادرنجبویه و روغن گل رز برای آروماتراپی مفید هستند.

مطالعه ای با هدف تشخیص اثر آروماتراپی با آب گل رز با روش استنشاق بر اضطراب در بیماران همودیالیزی انجام شد. این ارزیابی بالینی کنترل شده تصادفی بر روی 46 بیماری که به دو دسته کنترل و آزمایشی تقسیم شده بودند، انجام شد. گروه آزمایشی به مدت 4 هفته آّب گل رز را استنشاق کردند اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای نداشتند. در پایان هفته دوم و هفته چهارم، میزان اضطراب شرکت کنندگان اندازه گرفته شد و نتایج از نظر آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در مقایسه با گروه کنترل، استنشاق عطر آب گل رز در گروه آزمایش باعث کاهش معنی دار در وضعیت و میزان اضطراب شد. براساس نتایج این مطالعه، آب گل رز به طور قابل توجهی اضطراب را در بیماران کاهش داد. بنابراین، استنشاق آب گل رز می تواند بیماری عاطفی  و روحی بیماران را در طول درمان همودیالیز کاهش دهد.

 

Barati, F., Nasiri, A., Akbari, N., & Sharifzadeh, G. (2016). The Effect of Aromatherapy on Anxiety in Patients. Nephrourol, 8(5), e38347. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5111093/

Kasra Dehkordi, A., Tayebi, A., Ebadi, A., Sahraei, H., & Einollahi, B. (2017). Effects of Aromatherapy Using the Damask Rose Essential Oil on Depression, Anxiety, and Stress in Hemodialysis Patients: A Clinical Trial. Nephro-Urology Monthly, 9(6), e60280. Retrieved from https://www.researchgate.net

  Boskabady, M.H.,  Shafei, M.N., Saberi, Z., & Amini, S. (2011). Pharmacological Effects of Rosa Damascena. Iranian Journal of Basic Medical Sciences, 14(4), 295–307. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3586833/

Nyeem, M.A.B., Alam, M.A., Awal, M.A., Mostofa, M., Uddin, S.J., Islam, N., & Rouf, R. (2006). CNS Depressant Effect of the Crude Ethanolic Extract of the Flowering Tops of Rosa Damascena. Iranian Journal of Pharmacology & Therapeutics, 5(2), 171-174. Retrieved from http://www.bioline.org.br/pdf?pt06030

  https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/locomotor-activity

  Gawade, S.P. (2012). Acetic acid induced painful endogenous infliction in writhing test on mice. Journal of Pharmacology & Pharmacotherapeutics, 3(4): 348. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3543562/

 

Tirupathi, H., Golla, P. (2016). To evaluate and compare antidepressant activity of Rosa damascena in mice by using forced swimming test. International Journal of Basic & Clinical Pharmacology, 5(5), 1949-1952. Retrieved from https://www.ijbcp.com/index.php/ijbcp/article/view/616 

هشتگ :



اشتراک گذاری :